Podatek katastralny – jakie zmiany wywołałby w Polsce?

Zobacz też: Ulga mieszkaniowa – Kto może skorzystać?

Podatek od wartości nieruchomości? W Polsce liczy się powierzchnia

Właściciele nieruchomości płacą podatek wynikający z powierzchni gruntu, domu lub mieszkania. Maksymalna stawka wyliczana jest w każdym roku na podstawie danych dotyczących cen towarów i usług pochodzących z Głównego Urzędu Statystycznego. To, ile dokładnie podatku od nieruchomości musi zapłacić jej właściciel, zależy od jednostki samorządu terytorialnego, która bierze pod uwagę również takie czynniki jak stan techniczny czy położenie lokalu. Maksymalna stawka dla budynku mieszkalnego ustalona na 2023 rok to 1 zł za metr kwadratowy powierzchni.

Podatek katastralny – co to jest?

Nie tylko publicyści, ale przede wszystkim właściciele nieruchomości zastanawiają się, czy podatek katastralny w Polsce może pojawić się w najbliższej przyszłości. Na początek warto przyjrzeć się w ogóle temu pojęciu. Co to jest i na jakiej zasadzie się go wylicza? Kiedy oraz czy w ogóle możliwe jest, że podatek od wartości nieruchomości w Polsce będzie obowiązywał?

Podatek katastralny od nieruchomości nie bierze pod uwagę powierzchni, ale wartość mieszkania czy domu. Liczy się nie tylko wielkość czy rozkład, ale też:

• lokalizacja,
• typ i wiek budynku,
• stan techniczny,
• standard wykończenia,
• atrakcyjność nieruchomości.

W praktyce wprowadzenie podatku katastralnego od nieruchomości oznaczałoby, że właściciel nowej kawalerki w centrum dużego miasta zapłaci więcej niż właściciel starego domu zlokalizowanego w małej miejscowości. 

Katastralny podatek w Polsce – od kiedy możliwy?

Dyskusja na temat wprowadzenia podatku katastralnego w Polsce wzbudziła bardzo duże zainteresowanie. Taka zmiana oznaczałoby prawdziwą rewolucję. Dyskusja dotyczy szczególnie właścicieli posiadających kilka nieruchomości. Nowy podatek prawdopodobnie spowodowałby wyhamowanie trendu związanego z inwestycjami w mieszkania i domy, co wpłynęłoby na dynamikę cen oraz rynek kredytów hipotecznych. 

Jak zapewnia jednak Ministerstwo Finansów, resort nie planuje prac w tym zakresie, mimo że trwają rozmowy na temat zmian w samej konstrukcji podatku od nieruchomości.

Podatek od wartości nieruchomości – gdzie się z nim spotkamy?

W Europie w kilku krajach obowiązuje podatek katastralny. To między innymi Niemcy, Wielka Brytania, Belgia czy Irlandia. Sposoby jego wyliczenia oczywiście się różnią w zależności od lokalnych praw.

1. W Niemczech wysokość podatku zależy od rodzaju nieruchomości oraz landu, w którym się znajduje i waha się od ok. 0,26 do ok. 1% wartości lokum.
2. W Wielkiej Brytanii katastralny podatek ustalany jest przez lokalne samorządy, a jego wysokość waha się pomiędzy 0,5 a 1% wartości nieruchomości.

Dla porównania poza Europą z podatkiem katastralnym spotkamy się w USA, gdzie stawka wynosi średnio 1%. Najwyższe obowiązują w Singapurze, w którym podatek od wartości nieruchomości mieszkalnej to 4%, a jeżeli właściciel prowadzi w niej działalność gospodarczą, to nawet 10% wartości lokalu. 

Zobacz też: Sprzedaż mieszkania przed upływem 5 lat

FAQ – często zadawane pytania

Jak obecnie obliczany jest podatek od nieruchomości w Polsce?

Podatek od nieruchomości w Polsce jest obliczany przede wszystkim na podstawie powierzchni gruntu, domu lub mieszkania; maksymalna stawka jest ustalana corocznie na podstawie danych o cenach towarów i usług z GUS, a ostateczną wysokość w danej gminie decyduje jednostka samorządu terytorialnego, która dodatkowo uwzględnia m.in. stan techniczny i położenie lokalu (maksymalna stawka dla budynku mieszkalnego w 2023 r. wynosiła 1 zł za m²).

Czym jest podatek katastralny i czym różni się od podatku obliczanego od powierzchni?

Podatek katastralny to podatek od wartości nieruchomości, który różni się od podatku obliczanego od powierzchni tym, że bierze pod uwagę wartość mieszkania lub domu uwzględniając lokalizację, typ i wiek budynku, stan techniczny, standard wykończenia oraz atrakcyjność nieruchomości, dlatego np. mała kawalerka w centrum może być obciążona wyższym podatkiem niż stary dom na wsi.

Jakie konsekwencje mogłoby mieć wprowadzenie podatku katastralnego w Polsce?

Wprowadzenie podatku katastralnego w Polsce mogłoby spowolnić inwestycje w mieszkania i domy, wpłynąć na dynamikę cen nieruchomości oraz na rynek kredytów hipotecznych, a szczególnie dotknęłoby właścicieli posiadających kilka nieruchomości; jednocześnie Ministerstwo Finansów zapewnia, że obecnie nie planuje prac nad wdrożeniem takiego podatku, choć trwają rozmowy o zmianach w konstrukcji podatku od nieruchomości.

W jakich krajach obowiązuje podatek katastralny i jakie są przykładowe stawki?

Podatek katastralny obowiązuje m.in. w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Belgii, Irlandii, USA i Singapurze; przykładowe stawki to w Niemczech około 0,26–1% wartości nieruchomości (zależnie od landu), w Wielkiej Brytanii około 0,5–1% (ustalane lokalnie), w USA średnio około 1%, a w Singapurze stawka może wynosić do 4% dla nieruchomości mieszkalnej i nawet 10% gdy jest używana do działalności gospodarczej.