Najem okazjonalny – co to jest? Jakie są jego koszty?

Zobacz też: Kredyt czy wynajem mieszkania? Porównanie kosztów [INFOGRAFIKA]

Najem okazjonalny – co to jest?

Właściciele mieszkań do wynajęcia, szczególnie jeżeli w przeszłości spotkali się z nierzetelnym najemcą, starają się zabezpieczyć swoje interesy i własność na przyszłość. Z tego powodu zdarza się, że zamiast po prostu na umowę najmu decydują się na wynajem okazjonalny.

Najem okazjonalny – co to w takim razie jest? Czym różni się najem okazjonalny od zwykłej umowy najmu? Co to jest najem okazjonalny według przepisów? Samo pojęcie zostało opisane w prawie. Mówi o nim Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Według artykułu 19a tego dokumentu umową najmu okazjonalnego jest umowa najmu lokalu mieszkalnego, którego właściciel, będący osobą fizyczną, nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali. Jest ona zawarta na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat.* Przepisy mówią też, że do umowy najmu okazjonalnego dołącza się:

• oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego, w którym najemca poddał się egzekucji i zobowiązał się do opróżnienia i wydania lokalu używanego na podstawie umowy najmu okazjonalnego w terminie wskazanym w żądaniu, które wręcza najemcy właściciel mieszkania po wypowiedzeniu umowy lub jej wygaśnięciu;
• wskazanie przez najemcę innego lokalu, w którym będzie mógł zamieszkać w przypadku wykonania egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu;
• oświadczenie właściciela lokalu lub osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu, o wyrażeniu zgody na zamieszkanie najemcy i osób z nim zamieszkujących w lokalu wskazanym w oświadczeniu; na żądanie wynajmującego załącza się oświadczenie z podpisem notarialnie poświadczonym.

Przyjmuje się, że najem okazjonalny dużo mocniej zabezpiecza prawa właściciela nieruchomości. Samo podpisanie umowy wiąże się też z dopełnieniem większej ilości formalności. Co za tym idzie? Przede wszystkim wyższe koszty wynikające np. z konieczności przygotowania aktu notarialnego.

Wynajem okazjonalny – co to znaczy dla właściciela mieszkania?

Chociaż może się wydawać, że jeśli w grę wchodzi wynajem okazjonalny, to więcej zadań ma najemca, także po stronie właściciela nieruchomości jest kilka, obowiązków wynikających z ustawy, które należy spełnić, żeby umowa była ważna.

Do najważniejszych należy zgłoszenie umowy do urzędu skarbowego. Właściciel mieszkania ma obowiązek zgłoszenia umowy najmu okazjonalnego w ciągu 14 dni od jego rozpoczęcia. Na żądanie najemcy lokalu powinien także przedstawić mu potwierdzenie takiego zgłoszenia.

 Najem okazjonalny a meldunek – co warto wiedzieć?

Od czasu, gdy z dowodów osobistych zniknęły dane na temat adresu zameldowania, wiele osób uważa, że wraz z nimi został zlikwidowany obowiązek meldunkowy. Nie jest to prawda. W myśl przepisów polskiego prawa przebywając gdzieś stale lub czasowo mamy obowiązek zameldowania się w odpowiednim urzędzie gminy.

Najem okazjonalny a meldunek – czy jest konieczny? Jeśli zawieramy umowę najmu na czas określony, w tym umowę najmu okazjonalnego, warto pamiętać, że zameldowanie najemcy w mieszkaniu nie niesie ze sobą skutków cywilno-prawnych. Ma ono jedynie charakter administracyjny. Zameldowany na czas określony najemca ma takie same prawa do lokalu, wynikające z podpisanej umowy jak najemca niezameldowany. Sam meldunek nie wpływa też na możliwość wypowiedzenia umowy najmu okazjonalnego. W żaden sposób też nie wpływa na prawo własności nieruchomości. Przepisy prawa nie określają także, że w przypadku najmu okazjonalnego konieczne jest zameldowanie najemcy w wynajmowanym mieszkaniu.

*Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Zobacz też: Kupno mieszkania pod wynajem – czy warto i czy się opłaca?

FAQ – często zadawane pytania

Co to jest najem okazjonalny i kto może zawrzeć taką umowę?

Najem okazjonalny to umowa najmu lokalu mieszkalnego zawierana na czas określony (nie dłuższy niż 10 lat) z właścicielem będącym osobą fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej polegającej na wynajmowaniu lokali.

Jakie dokumenty i warunki trzeba dołączyć do umowy najmu okazjonalnego?

Do umowy najmu okazjonalnego trzeba dołączyć oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego, w którym poddaje się egzekucji i zobowiązuje się do opróżnienia lokalu na żądanie właściciela, wskazanie przez najemcę innego lokalu do zamieszkania oraz oświadczenie właściciela lub osoby prawnie uprawnionej do wskazanego lokalu o wyrażeniu zgody na zamieszkanie; na żądanie właściciela oświadczenie to może wymagać notarialnego poświadczenia podpisu. Te formalności pociągają za sobą dodatkowe koszty, np. opłaty notarialne.

Jakie obowiązki ma właściciel mieszkania przy zawieraniu najmu okazjonalnego?

Właściciel przy najmie okazjonalnym ma obowiązek zgłoszenia umowy do urzędu skarbowego w ciągu 14 dni od jej rozpoczęcia i na żądanie najemcy przedstawić potwierdzenie takiego zgłoszenia; ponadto musi dopełnić wymaganych ustawowo formalności (np. przyjąć odpowiednie oświadczenia), aby umowa była ważna.

Czy meldunek najemcy jest konieczny przy najmie okazjonalnym i czy wpływa na uprawnienia stron?

Meldunek najemcy nie jest konieczny jako warunek najmu okazjonalnego; zameldowanie ma charakter administracyjny i nie zmienia cywilno‑prawnych uprawnień najemcy ani nie utrudnia wypowiedzenia umowy czy praw własności właściciela.